Chciałam tylko, żebyście zrozumieli, że na tej wojnie nie ma znaczenia, czy spust naciska chłopak, czy dziewczyna.

W życiu musimy spełniać jakieś role. Wszystko zależy od sytuacji, okoliczności, ale też momentu dziejowego. To właśnie czas przypisał nam pewne role, które od wieków już kojarzą się albo z kobietą albo z mężczycną. Lata buntu i walki o równouprawnienie przyniosły pewne skutki i obecnie coraz rzadziej trzymamy się stereotypów. Kobiety żyjące sto lat temu tego przywileju nie miały. Bardzo trudno było im uciec od ról, które niemalże do nich przylgnęły bez pytania ich o zgodę. Prawda jest bowiem taka, że to nie płeć, ale osobiste predyspozycje i umiejętności powinny decydować o powierzanych nam rolach. Bo skoro ktoś ma talent i jest świetnym strzelcem, powinien móc się wykazać bez względu na to, czy jest mężczyzną, czy kobietą.

Marzenia Marii Michałowskiej przywiodły ją z rodzinnej Białowieży aż do Warszawy, aby uczyć się i studiować. Choć wielu uważało to za fanaberię, ona uparcie parła do przodu i osiągała kolejne cele. Aż rozpoczęła się wojna i pozbawiła ją możliwości spokojnego życia. Marysia jednak znalazła sposób, aby nadal pogłębiać wiedzę, a także pracować. Sporym wsparciem okazała się także poznana przypadkowo Pola, dopóki nie została aresztowana przez Gestapo. Wtedy wszystko zaczęło się zmieniać, a Marysia poczuła, że wiat wokół niej jest tak oczywisty, jak myślała, a ludzie skrywają tajemnice, o których nie miała bladego pojęcia. Konspiracja, walka, Armia Krajowa, meldunki i strach – to wszystko zawładnęło jej myślami i czynami, bo skoro można pomóc, to trzeba za wszelką cenę spróbować. Czy owa cena była warta poświęcenia i narażania życia? Tym bardziej, że wkrótce karabin stał się jej orężem, bo to umiejętność strzelania okazała się najbardziej zaskakującą umiejętnością dla wszystkich wokół. Jak wiele straciła, a jak wiele zyskała, kiedy postanowiła być łączniczką? A może konsekwencje przerosły wszelkie oczekiwania?

Czy można zauroczyć się kimś, kogo znało się ledwie chwilę? A może to wojna, która wyostrzała zmysły, nie dawała czasu na zbyt długie zastanawianie się?

„Dziewczyna z karabinem” to kolejna niezwykle obrazowa, emocjonalna i wiarygodna opowieść stworzona przez Barbarę Wysoczańską. To autorka, która jest mistrzynią stawiania bohatera w sytuacjach ekstremalnych, nieprzewidywalnych i zawsze wymagających podjęcia trudnych decyzji. To bohaterki opowiadają bardzo realne historie, które zdecydowanie nie należą do czarno-białych. To właśnie odcienie szarości czynią je niesamowicie ciekawymi i zmuszającymi do refleksji. W przypadku „Dziewczyny z karabinem” obserwujemy przemianę dziewczyny w kobietę, która z pełną premedytacją stawia czoła złu, okrucieństwu i niesprawiedliwości. Wraz z postępującymi represjami widzimy jak Maria dojrzewa, ale również jak pogłębiają się jej problemy. Wszelkie wybory należą do tych z gatunku niemożliwych, a jednak ona musi stawiać na jedną kartę. W tle zaś wojna, śmierć i ogromne pragnienie wolności oraz łamanie stereotypów, co do roli kobiety. Bo świat ogarnięty wojną już dawno przestał być wyznacznikiem norm i zasad. Niezwykle klimatyczna, przejmująca i pozbawiająca złudzeń, a jednak nie stroniąca od miłości…

Polecam – warto zastanowić się, jak postąpilibyśmy na miejscu Marysi Michałowskiej.

*Wszystkie cytaty pochodzą z książki Dziewczyna z karabinem, Barbara Wysoczańska, Wydawnictwo Filia, 2026